Wstecz

Zasady wyjaśnienia rażąco niskiej ceny

  • Data utworzenia: 07 / 12 / 2014
  • Data modyfikacji: 23 / 06 / 2015
  • Autor: Grzegorz Rogalewicz
Monety w górę

Dostałeś wezwanie?

Jeśli dostałeś wezwanie do wyjaśnienia ceny to jesteś w coraz szerszym gronie wykonawców. Liczba wezwań wzrosła od kiedy w prawie zamówień publicznych pojawił się obowiązek wzywania wykonawców do wyjaśnienia ceny kiedy:

  • cena oferty jest niższa o 30% od wartości zamówienia, lub
  • cena oferty jest niższa o 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert.

Proponuję byś zaczął przygotowanie odpowiedzi od sprawdzania czy wezwanie zamawiający musiał wysłać czy zrobił to wyłączenie na podstawie własnych podejrzeń co do realności zadeklarowanej ceny.

To drobna informacja, ale świadomość, że zamawiający sam zdecydował o wysłaniu wezwania powinna zmobilizować Cię do cięższej pracy nad wyjaśnieniami. Pamiętaj też, że przeciwna sytuacja – zamawiający musiał wysłać wezwanie – nie mówi Ci nic, czy zamawiający rzeczywiście ma podejrzenia co do ceny Twojej oferty. Nie jest to komfortowe, gdyż i tak musisz udzielić odpowiedzi, która jak najlepiej uzasadni zaoferowaną cenę.

W przygotowaniu odpowiedzi pomogą Ci poniższe zasady. Możesz też od razu skorzystać z mojej pomocy przy pisaniu wyjaśnień.

Czym jest rażąco niska cena?

Rażąco niska cena nie jest zdefiniowana w ustawie. Jej dookreślenie znajdziesz jednak w licznych wyrokach Krajowej Izby Odwoławczej, z których część przywołuję w artykule.

Co wprost wskazuje na rażąco niską cenę?

  • Cena jest niższa niż koszt wykonania zamówienia.
  • Zysk upatrywany jest w źródłach nie związanych bezpośrednio z wykonywanym zamówieniem.
  • Cena nie zaistniałaby na wolnym rynku.
  • Cena została wyliczona z pominięciem ryzyk związanych z wykonywaniem zamówienia.
  • Cena wskazuje na obniżenie kosztów wykonania zamówienia przez nierespektowanie wymogów specyfikacji istotnych warunków zamówienia, wymogów prawa czy zasad sztuki zawodowej.

KIO 3012/13

Dla uznania, że cena jest rażąco niska konieczne jest wykazanie, że przy określonym przedmiocie zamówienia nie jest możliwe wykonanie zamówienia za oferowaną cenę, bez ryzyka ponoszenia strat przez wykonawcę.

KIO 1287/14

Za cenę rażąco niską uważana jest cena nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień i innych ofert (tak np. wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt XIX Ga 128/08). W wyroku z dnia 28 marca 2013 r. KIO przyjęła, że o cenie rażąco niskiej można mówić, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę za podaną cenę byłoby nieopłacalne (sygn. akt KIO 592/13). (...)

Wyjaśnienia wykonawcy składane w trybie art. 90 ust. 1 P.z.p. Zamawiający powinien badać nie tylko poprzez zsumowanie podanych w nim kwot (o ile takowe w ogóle są podane), ale i poprzez realność poczynionych założeń co do czasochłonności pracy, co do rzeczywistości i zgodności z prawem stawek wynagrodzenia oraz do realnego kosztu czynności do zrealizowania celem osiągnięcia przedmiotu zamówienia.

 

Najczęściej przy badaniu oferty trudno jest zamawiającemu jednoznacznie stwierdzić czy ma do czynienie z rażąco niską ceną. Może jedynie powziąć takie wątpliwości. Do czasu wysłania wezwania do wyjaśnień te wątpliwości nie mogą skutkować podjęciem decyzji o odrzuceniu Twojej oferty.

Nie istnieje coś takiego jak cena rażąco niska już na pierwszy rzut oka. Zamawiający nie zna wszystkich okoliczności, które mogą wpłynąć na obniżenie kosztów wykonania zamówienia, stąd ma obowiązek wzywania do wyjaśnienia ceny oferty.

Podobnie, różnica w cenie pomiędzy różnymi wykonawcami nie przesądza jeszcze o istnieniu rażąco niskiej ceny, choć może stanowić jeden z argumentów za jej wystąpieniem. Możliwe jest przecież, że to konkurencja zaoferowała cenę tak wysoką, że przy niej każda wydaje się rażąco niska.

KIO 1427/14

Podjęcie decyzji o odrzuceniu oferty z powodu rażąco niskiej ceny musi zostać poprzedzone procedurą wyjaśnień. W tym kontekście należy podkreślić, że ewentualne próby antycypowania negatywnego rezultatu takiego badania należy uznać za bezskuteczne, gdyż w przeciwnym razie nie miałoby ono żadnego merytorycznego znaczenia, w istocie stanowiąc wymaganie czysto formalne. Wezwany w trybie art. 90 ust. 1 p.z.p. wykonawca ma w pełni możliwość wykazania w sposób wynikający z art. 90 ust. 2 p.z.p., że zaoferowana cena jest w jego przypadku realna i umożliwia wykonanie przedmiotu zamówienia.

KIO 1287/14

Automatyczne przyjmowanie, wyłącznie na podstawie kryterium arytmetycznego, że cena poniżej pewnego poziomu jest ceną rażąco niską, jest niedopuszczalne. Ocena, czy zaoferowana cena jest niewiarygodna, dokonywana jest w świetle złożonych przez wykonawcę wyjaśnień, gdy w okolicznościach sprawy zachodziły podstawy do wszczęcia takiej procedury wyjaśniającej.

KIO 1133/14

Nie można z faktu zaoferowania ceny niższej niż inni wykonawcy wywodzić tezy o rażąco niskiej cenie w sytuacji, gdy cena ta nie odbiega w sposób istotny od realiów rynkowych.

Kalkulacja cenowa

Podstawą Twojej odpowiedzi powinna być kalkulacja cenowa. W praktyce widzę, że bez niej odpowiedź na wyjaśnienia często zmienia się w długie pisanie pozbawione merytorycznej treści.

Jak napisałem w artykule 6 błędów kalkulacji kosztów, których powinieneś unikać celem wyjaśnienia ceny jest wyjaśnienie źródła ceny zamawiającemu. Pokazanie jak ustaliłeś cenę oferty i dlaczego jest ona wiarygodna. Bez liczb Twoje słowa mogą okazać się jedynie pustymi stwierdzeniami.

100 złotych

Czynniki uzasadniające niską cenę...

Prawo zamówień publicznych jedynie przykładowo wskazuje czynniki, które mogą uzasadniać niską cenę oferty. Bez takiego uzasadnienie Twoja oferta może zostać uznana za rażąco niską. Czynniki wskazywane w ustawie to:

  • oszczędność metody wykonania zamówienia
  • wybrane rozwiązania techniczne,
  • wyjątkowo sprzyjające warunki wykonywania zamówienia dostępne dla wykonawcy,
  • oryginalność projektu wykonawcy,
  • koszty pracy,
  • pomoc publiczna.

Praktycznie jednak znaczenie mają również inne czynniki, wystarczy, że rzeczywiście uzasadniają one niską cenę za wykonanie zamówienia. Nie wystarczy jednak wskazanie samych czynników, należy uzasadnić w jaki sposób i w jakim stopniu ich istnienie przekłada się na obniżenie kosztów wykonania zamówienia.

KIO 1680/14

O ile posiadanie własnych pomieszczeń biurowych w bliskiej odległości od terenu budowy i siedziby zamawiającego oraz lokalnie zamieszkałych pracowników rzeczywiście obniża koszty wykonawcy o koszt czynszu najmu, zakupu lub transportu sprzętu biurowego, czy też czas i koszty dojazdów i delegacji inżynierów i inspektorów, to już mniej zrozumiałe i wymiernie przeliczalne jest np. doświadczenie pracowników, doświadczenie na rynku lokalnym, czy przy realizacji innego odcinka właśnie tej inwestycji. Z zasady bowiem pracownicy doświadczeni, właśnie ze względu na swoją wiedzę i doświadczenie, oczekują wyższego wynagrodzenia niż początkujący.

KIO 1287/14

Skoro wykonawca dysponuje osobami z doświadczeniem w kierowaniu, pracach analitycznych i pomocniczych przy realizacji projektów i wypracował optymalne procedury postępowania, dzięki którym możliwe jest ograniczenie zbędnych kosztów przy wykonywaniu zamówienia, to należało pokazać jak powyższe przełożyło się na cenę oferty, w których jej punktach ta optymalizacja została uwzględniona.

...i ich wyjątkowość

Skoro udało Ci się zbić koszt wykonania zamówienia do poziomu niższego niż u konkurencji, to zamawiający będzie oczekiwał od Ciebie wskazania takich czynników, które uzasadniają tę różnicę. Czynników, które odróżniają Cię od części lub nawet całej konkurencji. Nie takich, które dotycząc każdego podmiotu działającego na rynku.

Jeśli dysponujesz dostępem do taniego surowca, to jest to dobry argument na uzasadnienie niskiej ceny. Jeśli jednak Twoja konkurencja dysponuje podobnym źródłem, to niestety, ale musisz szukać innych argumentów. Twoja cena wyróżnia się – jest niska, tak samo musi wyróżniać się jej przyczyna i uzasadnienie.

KIO 1287/14

Stwierdzenie, że cena została skalkulowana biorąc pod uwagę doświadczenie w realizacji projektów edukacyjnych, znajomość kosztów porównywalnych projektów, wyjątkowe warunki wykonywania zamówienia i politykę firmy w zakresie kalkulowania marży można odnieść do każdego wykonawcy, który brał udział w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Wszyscy wykonawcy, którzy złożyli oferty mają (większe lub mniejsze) doświadczenie w realizacji takich projektów, ponieważ zamówienie dedukowane było profesjonalistom na rynku a nie początkującym firmom ankieterskim. Nie wymieniono choćby jednego wyjątkowego warunku wyróżniającego Odwołującego na tle innych wykonawców.

KIO 327/14

Nie chodzi zatem o przedstawienie takich czynników obiektywnych, które są dostępne dla każdego wykonawcy, który ubiega się o to zamówienie, ale wskazanie takich, które odróżniają sytuację badanego wykonawcy od innych, a jednocześnie mają wymierne przełożenie na cenę.

Dochód poza zamówieniem

Jeśli chcesz wytłumaczyć niską cenę za wykonanie zamówienia możliwością uzyskania dochodu poza samym zamówieniem, to zrezygnuj z tego pomysłu. Chociaż może to być uzasadnione Twoją strategią biznesową musisz użyć innych argumentów. Oczekuje się, że oferowana cena przynajmniej pokryje koszty wykonania zamówienia.

KIO 216/14

Niedopuszczalnym jest powoływanie się na możliwość pokrywania niedoborów w cenie ryczałtowej za jedną usługę nadwyżkami w obrębie ceny za drugą usługę.

KIO 32/14

Na gruncie przepisów art. 89 i 90 p.z.p. niedopuszczalne jest oferowanie cen za wykonanie usługi poniżej kosztów jej świadczenia (tym właśnie jest rażąco niska cena oferty), również z powołaniem, że straty zostaną pokryte z innej działalności lub innego majątku firmy (wciąż jest to zaoferowanie usługi poniżej kosztów jej świadczenia).

Podobne zamówienia

Dobrym argumentem uzasadniającym realne i rzetelne skalkulowanie ceny oferty jest porównanie jej do cen oferowanych w innych postępowaniach. Nie jest to jednak argument decydujący.

Po pierwsze, ceny oferowane w innych postępowaniach również mogą być rażąco niskie. Nie gwarantuje tego nawet późniejsze należyte wykonanie zamówienia (które mogło zostać wykonane ze znaczną stratą).

Po drugie, w niektórych branżach trudno jest o naprawdę porównywalne postępowania. A udowodnienie, że są porównywalne spoczywa na Tobie, jako że Ty powołujesz się na takie uzasadnienie ceny oferty.

KIO 1272/14

Ceny oferowane na danym rynku są często bardziej realnym i miarodajnym wskaźnikiem w kwestii badania rażąco niskiej ceny niż szacunkowa wartość zamówienia.

KIO 1427/14

Z uwagi na brak przedstawienia dowodów wykazujących porównywalność tych postępowań do przedmiotowego postępowania zamówieniowego, w szczególności w zakresie szeroko rozumianego przedmiotu zamówienia, należy uznać za pozbawione jakiejkolwiek mocy dowodowej mechaniczne zestawianie przez Odwołującego cen ofert Przystępującego w tamtych postępowaniach z ceną oferty w tym postępowaniu. W szczególności wybiórcze ustalenie takiego podobieństwa wyłącznie na podstawie zestawienia liczby osób wymaganych w ramach warunku udziału w postępowaniu.

Polskie banknoty

Znaczenie treści wezwania

Jest jedna rzecz, która zawsze odróżnia jedno wezwanie od drugiego, nawet jeśli dotyczą podobnych zamówień. To treść samego wezwania. Zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej powinieneś odnieść się do konkretnych pytań i wątpliwości podniesionych przez zamawiającego. Pamiętaj, że to zamawiający weryfikuje istnienie rażąco niskiej ceny.

Nie powinieneś ograniczać się jednak tylko do pytań zamawiającego. Dotyczy to szczególnie sytuacji, kiedy zamawiający dysponuje jedynie ceną ryczałtową. Może być przecież tak, że przyczyna niskiej ceny Twojej oferty leży gdzie indziej niż dopatruje się tego zamawiający.

KIO 61/14

Posłużenie się w przepisie art. 90 ust. 1 p.z.p. zwrotem "elementy oferty" wskazuje, że zamawiający uprawniony jest do sformułowania zapytań w konkretnym zakresie (przedmiocie), rolą zaś wykonawcy jest wykazanie, również w żądanym aspekcie, że pomimo budzących wątpliwości zamawiającego np. cen jednostkowych jest w stanie wykonać zamówienie z odpowiednim zyskiem.

KIO 144/14

W przypadku, gdy oferta zawiera jedynie cenę (ryczałtową) za wykonanie przedmiotu zamówienia zamawiający nie ma możliwości sformułowania szczegółowych pytań co do sposobu kalkulacji ceny przez konkretnego wykonawcę. Zamawiający nie powinien również w świetle powyższego ograniczać wykonawcy co do zakresu składanych wyjaśnień, poprzez wskazanie konkretnych elementów oferty, co do których oczekuje wyjaśnień, ponieważ nie posiada żadnej wiedzy, które z elementów oferty mają, w odniesieniu do danego wykonawcy, istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości obniżenia ceny oferty w stosunku do cen normalnie występujących na rynku.

Unikaj ogólnikowych wyjaśnień

Przygotowując wyjaśnienia dla zamawiającego uważaj, by nie były ogólnikowe, wypełnione stwierdzeniami, które znaczą wszystko i nic jednocześnie. Ciężar wykazania, że cena nie jest rażąco niska spoczywa na Tobie i brak uzasadnienie dla niskiej ceny oznacza jedynie narażenie oferty na odrzucenie.

Oczywiście dla części zamawiających nie istnieje koncepcja rażąco niskiej ceny. Każda niska cena jest dobra, a im niższa, tym lepsza. Taki zamawiający zaakceptuje nawet najbardziej ogólną odpowiedź. Przyznasz pewnie, że może to uśpić Twoją czujność.

Nie należy jednak brać tego za regułę. Kiedy przygotujesz zbyt ogólną odpowiedź na naprawienie sytuacji może być zbyt późno. I może się do tego przyczynić nie tylko zamawiający, ale i konkurent składając odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej.

KIO 239/14

Wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny powinien mieć na uwadze doniosły charakter owych wyjaśnień - ogólne wyjaśnienia, nie uzasadniające wysokości zaoferowanej ceny, nie rozwiewające wątpliwości zamawiającego co do rzetelności dokonanej przez wykonawcę kalkulacji, pociągają za sobą skutek w postaci odrzucenia oferty (art. 90 ust. 3 p.z.p.)

KIO 1287/14

Nie może być tak, że w każdym prowadzonym postępowaniu wykonawca składa tożsame wyjaśnienia. To raczej dowodzi uniwersalności prezentowanych tez (skoro mogą być one użyte w innych postępowaniach), niż przemawia za przedstawieniem jakiś szczególnie korzystnych warunków dostępnych jedynie odwołującemu.

Kiedy konieczne są dowody?

Czy złożone wyjaśnienia należy poprzeć dowodami? Pytanie takie pojawia się ze względu na samą treść ustawy:

Art 9 ust. 3 prawa zamówień publicznych

Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

 

Otóż nie jest to co do zasady konieczne. Jeśli wyjaśnienia same w sobie są przekonujące, a wyliczenia prawdopodobne, można na nich poprzestać. Warto za to poprzeć dowodami twierdzenia, co do których samo oświadczenie nie wygląda prawdopodobnie.

KIO 2359/13

Wykonawca może poprzestać na samych szczegółowych i weryfikowalnych wyjaśnieniach, może też je poprzeć stosownymi dowodami, aby uczynić treść swoich wyjaśnień bardziej wiarygodnymi dla zamawiającego.

KIO 1904/13

Przedstawione wyjaśnienia winny być nie tylko konkretne i przekonywujące, ale również - w sytuacji, gdy same wyjaśnienia nie są wystarczające - poparte stosownymi dowodami.

Jesteś profesjonalistą

Pamiętaj, że jesteś profesjonalistą, również w zakresie prawa zamówień publicznych. Tak przynajmniej będziesz traktowany nawet jeśli nie czujesz się mocny w zamówieniach.

KIO 2784/13

Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego niewątpliwie toczy się z udziałem profesjonalistów, a zatem wykonawcy nie mogą powoływać się na okoliczności dotyczące braku ze strony zamawiającego szczegółowego opisu (instrukcji), w jaki sposób wykonawca jest zobowiązany przedstawić wyjaśnienia dotyczące wysokości zaoferowanej ceny.

Monety w górę

Potrzebujesz odpowiedzi na wezwanie zamawiającego?

Możesz nie czuć się swobodnie w kontakcie z prawem zamówień publicznych.

Pomogę Ci stworzyć odpowiedź na wezwanie zamawiającego w cenie wielokrotnie niższej od wartości Twojej oferty.

Zadzwoń do mnie: 510 506 503 i skorzystaj z usługi.

Wynagrodzenie to 400 zł netto. W przypadku udanego podpisania umowy dodatkowo 0,2% jej wartości.

Możesz też zdecydować się na wariant wynagrodzenia, w którym wyniesie ono 800 zł netto bez dodatkowego wynagrodzenia w przypadku udanego podpisania umowy.


Szukasz rozwiązania swojego problemu z zamówień publicznych?

Dostarczanie rozwiązań to moja praca.

ZADZWOŃ LUB NAPISZ DO MNIE

Szybki kontakt:

510 506 503
biuro@kartaprzetargowa.pl
facebooktwittergoogle+

Zapisz się na newsletter: